تاريخچه تشكيل بسيج دانش آموزي

نقطه آغاز روند شکل گيري بسيج در ايران ، فرمايشات حضرت امام خميني (ره)  در پنجم  آذرماه ۱۳۵۸  مي باشد .  ايشان در بخشي از  سخنانشان   فرمودند:
« مملکت  اسلامي بايد  همه اش نظامي  باشد و تعليماتش نظامي  باشد. بايد ملت  ما جوان هايش مجهز باشند به همين جهاز و علاوه بر جهاز ديني و ايماني که دارند، مجهز به جهازهاي مادي و سلاحي هم باشند. جوانها را يادشان بدهيد،همه جا بايد اينطور باشد که يک مملکتي بعد از چند سالي که ۲۰ ميليون جوان دارد ، بيست ميليون تفنگدار داشته باشديک چنين مملکتي آسيب پذير نيست و الآن هم الحمدالله آسيب پذير نيست.»   صحيفۀ نور- ج ۱۰- ص۲۳۹
پس از اين فرمان ، اقدامات اوليه براي آموزشهاي عمومي مورد نياز مردم آغاز شد و آحاد مردم نيز براي شرکت در بسيج عمومي اعلام آمادگي کردند.
به دنبال فرمان حضرت امام و تاکيدات ايشان، شوري انقلاب اسلامي در تاريخ 19/4/1359  « سازمان بسيج ملي» را تصويب کرد تا  اين سازمان ضمن آموزش و سازماندهي همه افراد داوطلب، آنان را بري مقابله با هرگونه تهديد و تجاوز داخلي و خارجي آماده نمايد.
در ديماه ۱۳۵۹ با تصويب مجلس شوري اسلامي « سازمان بسيج ملي» به « واحد بسيج مستضعفين» تغيير نام يافت  و بعنوان زير مجموعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مشخص و فرماندهي آن به سپاه واگذار شد. واحد بسيج مستضعفين تا سال ۱۳۶۹ به کار خود ادامه ميداد تا اينکه بدنبال فرمان حضرت امام خميني (ره) مبني بر تشكيل نيروهاي پنج گانه سپاه " واحد بسيج مستضعفين " تبديل به « نيروي مقاومت بسيج» شد و با ستادي مستقل به عنوان يکي از نيروهاي پنجگانه سپاه مسئوليت انجام کليه امور مربوط به بسيج را به عهده گرفت و هم اکنون نيز به کار خود ادامه مي دهد.
با صدور فرمان  تاريخي حضرت امام خميني (ره)  در پنجم  آذر ماه سال 1358  مبني بر تشكيل  بسيج مستضعفين ،  پايگاه هاي  مقاومت در مساجد ، حسينيه ها ، ادارات ، كارخانجات ، مدارس و ........    به صورت  خود جوش و مردمي شكل گرفت و با  واگذاري مسئوليت بسيج به سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و شروع جنگ تحميلي عراق عليه ايران اسلامي ، دفاتر بسيج در مدارس همچون ديگر اقشار بسيج براي جذب ، آموزش و اعزام دانش آموزان واجد شرايط  به جبهه هاي جنگ حق عليه باطل فعال شدند كه در اين ميان نقش معلمان و فرهنگيان شجاع بسيجي ستودني است. 

از آغاز تجاوز نظامي   عراق  به سرزمين هاي ايران اسلامي  (۳۱ شهريور ۱۳۵۹)  علاوه بر  حضور قدرتمند نيروهاي مسلح کشور نظير ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در جبهه هاي نبرد با متجاوزين، مردم غيور و متدين ايران نيز براي ياري  مدافعين ميهن اسلامي به سوي جبهه ها شتافتند که در بين همه اقشار مردم، دانش آموزان نقش ممتاز و چشمگيري داشتند. 

در طول هشت سال دفاع  مقدس (سالهاي۵۹ تا ۶۷) بيش از  ۵۵۰  هزار دانش آموز بسيجي براي مبارزه با دشمنان در جبهه ها  حضور يافتند و به همراه  ساير رزمندگان اسلام موفق به بيرون راندن متجاوزين از سرزمين هاي ايران اسلامي شدند. اهميت اين پيروزي زماني مشخص  مي شود که  عراق در ابتداي  جنگ بيش از ۱۵۰۰۰ کيلومتر مربع از کشور ما را اشغال کرده بود و در طول هشت سال جنگ نيز ازپشتيباني هاي نظامي، مالي  و اطلاعاتي اکثر کشورهاي جهان نظير آمريکا، شوروي سابق و بعضي از کشورهاي اروپايي برخوردار بود.
در طول بيش از ۲۰۰ سال قبل از انقلاب اسلامي هر زمان که ايران درگير جنگي با  بيگانگان شده بود در پايان جنگ بخشي از خاک ايران از کشور جدا گرديده و به گواهي تاريخ، نقشه ايران پس از هر جنگ کوچکتر از نقشه قبل از آن شده بود.
در دوران  معا صر براي اولين بار اين افتخار نصيب  ايرانيان شد تا سرزمين ايران  با رشادتهاي  دلاور مردان مسلمان ، از  گزند تجاوز بيگانگان  مصون بماند ، و  بخش مهمي از اين افتخار مرهون مجاهدت و تلاش دا نش آموزان رزمنده اي ست که در اين را ه بيش از ۳۶۰۰۰ نفر از آنان به شهادت رسيدند.
شهيد محمد حسين فهميده يکي از اين هزاران دانش آموز بسيجي کشور بود که با خلق حماسه اي بزرگ برگ زريني از تاريخ دفاع مقدس را به  خود اختصاص داد. عمل شجاعانه و قهرمانانه او هم موجب  افزايش شور و هيجان بيشتر در جبهه هاي خودي شد و هم فرماندهان ارتش عراق را به  وحشت ا نداخت. آنان که سالها در کلاسهاي درس در دانشگاههاي نظامي اصول و فنون جنگ را آموخته و تجربيات جنگي و افري داشتند، خود را مغلوب نوجوان سيزده ساله اي ديدند که براي نابودي دشمنان و متجاوزين به ايران اسلامي حاضر به فداکاري و از جان گذشتگي شده بود. 

 در دوران  هشت سال دفاع  مقدس ، بيش از 550 هزار  نفر از دانش آموزان  به دفعات  مكرر به جبهه ها اعزام  شدند و در دفاع از  انقلاب و ارزشهاي نظام جمهوري اسلامي ايران بيش از 36000 نفر شهيد و هزاران نفر جانباز و آزاده تقديم نمودند. با انسجام واحد بسيج مستضعفين و شكل گيري ساختار و تشكيلات آن ، دفتر بسيج دانش آموزي به عنوان رده اي مستقل در واحد بسيج مستضعفين ايجاد شد وبا شكل گيري معاونت اقشار در بسيج به عنوان مديريت بسيج دانش آموزي به ادامه فعاليت خود پرداخت.
در سال 1363 با تصويب تبصره 2 از ماده يك قانون  نظام وظيفه كشوري كه به  موجب آن وزارت آموزش و پرورش  موظف گرديد با  هماهنگي و همكاري واحد بسيج  مستضعفين سپاه پاسداران  انقلاب اسلامي  آموزش آمادگي  دفاعي را  براي دانش آموزان  اجرا نمايد ، دفاتر بسيج دانش آموزي در مدارس  از استحكام بيشتري برخوردار گرديدند . 

با توسعه واحد بسيج مستضعفين از سطح يك معاونت در ستاد مركزي سپاه به يك نيروي مستقل با عنوان نيروي مقاومت بسيج سپاه ، بسيج دانش آموزي  نيز به عنوان يك مديريت مستقل در مجموعه ستاد نيروي مقاوممت بسيج تشكيل و با پشتوانه اي قوي تر كار خود ادامه داد.
در سال 1371 با تلاش مديريت مستقل بسيج دانش آموزي ، ستاد ايثارگران وزارت آموزش و پرورش و معاونت پرورشي وقت آن وزارت خانه توافق نامه اي تنظيم و به امضاي فرمانده نيروي مقاومت بسيج و وزير آموزش و پرورش  رسيد.  با امضاي اين توافق نامه و ابلاغ به رده هاي ذيربط در دو دستگاه و تشكيل كميته هاي هماهنگي در سطح مركز ، استان و شهرستانها ، تحركي وسيع در راستاي تقويت و گسترش بسيج دانش آموزي به وجود آمد به گونه اي كه در پايان سال تحصيلي 1374-1373 بيش از 12 هزار دفتر بسيج دانش آموزي  در مدارس راهنمايي و متوسطه  كشور تشكيل شده و  نزديك  به 5/1 ميليون نفر دانش آموز به عضويت بسيج دانش آموزي در آمدند.
در سال 1373 با ابلاغ سردار فرمانده محترم كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و به منظور به كارگيري توان مجموعه معاونت هاي نيروي مقاومت بسيج در امر تقويت و گسترش بسيج دانش آموزي ، دفتر مشاورت  بسيج دانش آموزي تشكيل  شد ، تا با ياري فرماندهي نيرو ، به تقويت اصولي بسيج دانش آموزي همت گمارده شود كه در اين رابطه  تعيين ساختار و سازمان و شرح وظايف  بسيج دانش آموزي در مدارس ، ضابطه مند كردن  ارتباطات گروهي و تشكيلاتي  ، ايجاد سازمان   پويندگان و پيشگامان  به تناسب  مقاطع تحصيلي راهنمايي و متوسطه ،   همچنين طراحي دسته هاي  سازمان يافته براي  فعاليت هاي فرهنگي ،  امدادي ، علمي و سازندگي ، طراحي لباس ، آرم ، نشان عضويت ، پرچم سازماني و  تطبيق آموزش آمادگي دفاعي  مدارس  با نظام آموزش هاي نظامي  بسيج از جمله موفقيت هاي اين دوران به شمار مي رود.
مجلس محترم  شوراي اسلامي  به منظور بسط و گسترش  فرهنگ بسيجي در  ميان دانش آموزان  و تقويت كمي و كيفي  بسيج دانش آموزي ،  در سال 1375 ماده واحده اي را تحت عنوان " قانون تشكيل و توسعه بسيج دانش َآموزي" به تصويب  رساند كه به موجب آن وزارت آموزش و پرورش موظف به حمايت و پشتيباني  و تقويت و گسترش  بسيج دانش آموزي گرديد .

 با تصويب  اين قانون  فعاليت ها  و برنامه هاي  بسيج دانش آموزي  از قوام   و استحكام   بيشتري   برخوردار  گرديد ، به گونه اي كه در  پايان  سال  تحصيلي 1378-1377 تعداد  واحدهاي مقاومت پويندگان و پيشگامان بسيج دانش آموزي به بيش از 22 هزار واحد در مدارس راهنمائي و متوسطه رسيد و بيش از 5/2 ميليون نفر از دختران و پسران دانش آموز به عضويت بسيج دانش آموزي درآمدند. 

پس از مصوبه مجلس شوراي اسلامي و با پيگيري هاي به عمل آمده به منظور فراهم كردن امكان موفقيت بيشتر تحقق اهداف و مأموريت هاي اين نهاد بزرگ دانش آموزي ، سطح تشكيلاتي بسيج دانش آموزي ارتقاء يافت و در سال 1377  عنوان سازمان بسيج دانش آموزي مصوب گرديد.

آئين نامه اجرايي قانون تشكيل و توسعه بسيج دانش آموزي پس از 9 سال ، به تصويب هيئت وزيران نرسيد لكن در سال 1383 اصلاحيه قانون مذكور در صحن علني مجلس طرح كه يك فوريتي آن به تصويب رسيده است .
امروزه سازمان بسيج دانش آموزي به حول و قوه الهي با برخورداري از مديران و كارشناسان مجرب در سطح مركز و 31 رده استاني و بيش از 750 حوزه مقاومت بسيج دانش آموزي ، در حدود 50 هزار مدرسه راهنمائي، متوسطه و پيش دانشگاهي كشور ،  واحدهاي بسيج دانش آموزي را گسترش داده و تا كنون بيش از 4 ميليون و ششصد هزار نفر از دانش آموزان دختر و پسر ميهن اسلامي به عضويت در اين تشكل بزرگ دانش آموزي و نهاد برگرفته از متن ملت قهرمان ايران در آمده اند.